Uprzejmie informujemy, iż Kancelaria z dniem 19 października 2015r. zmienia swoją siedzibę na: ul. Warecka 11a 00-034 Warszawa

Projekt nowelizacji ustawy o funduszach inwestycyjnych

Najnowsze zmiany unijnych regulacji dotyczące  prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania mają znaczący wpływ na europejski rynek funduszy inwestycyjnych, a co za tym idzie i na polski rynek. W szczególności, wprowadzenie Dyrektywy o zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dyrektywa ZAFI) w lipcu 2011 r. wymaga od zarządzających funduszami oraz podmiotów które do tej pory nie były traktowane jako regulowane fundusze inwestycyjne lub ich zarządzający, znaczących zmian w prowadzeniu przez nie działalności, w szczególności w spełnieniu szeregu nowych wymogów regulacyjnych.

MWW zakłada, że polski rynek funduszy inwestycyjnych w ślad za europejskim ulegnie znaczącym zmianom jeszcze w bieżącym roku 2015, w związku z faktem, że nasz kraj zamierza finalnie zaimplementować dyrektywę ZAFI do polskiego porządku prawnego (końcowy termin implementacji upłynął w lipcu 2013 r.),  jednocześnie implementując także zmiany wynikające z Dyrektywy UCITS V.

W dniu 16 stycznia 2015 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw. Projekt jest na etapie konsultacji publicznych a Ministerstwo Finansów szacuje uchwalenie ustawy w połowie 2015 r. Projekt zakłada zapewnienie zgodności przepisów krajowych z postanowieniami dyrektywy 2011/61/UE (dyrektywa ZAFI) m.in. poprzez:

  • wprowadzenie podziału funduszy inwestycyjnych na te zgodne z dyrektywą UCITS V (fundusze inwestycyjne otwarte oraz na zgodne z dyrektywą ZAFI (pozostałe);
  • określenie formy prawnej przewidzianej do prowadzenia działalności pozyskiwania kapitału od wielu inwestorów z myślą o inwestowaniu go zgodnie z określoną polityką inwestycyjną z korzyścią dla tych inwestorów, (fundusze inwestycyjne, spółki komandytowe oraz komandytowo-akcyjne, spółki kapitałowe, w tym spółki europejskie);
  • wprowadzenie wymogu prowadzenia działalności przez krajowych AFI na podstawie wcześniej uzyskanego zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), z jednoczesną możliwością wykonywania działalności przez ZAFI, spełniające warunki przewidziane dyrektywą (niska wartość aktywów zarządzanych funduszy), wyłącznie po uzyskaniu wpisu do rejestru ZAFI wykonujących działalność bez zezwolenia,
  • określenie warunków i wymogów organizacyjnych prowadzenia działalności przez ZAFI działające na podstawie zezwolenia, w tym obowiązku opracowania polityki wynagrodzeń, zapobiegania występowaniu konfliktów interesów i ochrony informacji oraz zarządzania ryzykiem;
  • określenie zasad powierzania innym podmiotom czynności związanych z działalnością prowadzoną przez ZAFI oraz obowiązków dla ZAFI przejmujących kontrolę nad emitentami i spółkami nienotowanymi na rynku regulowanym, a także wprowadzenie obowiązku posiadania depozytariusza przez AFI;

Natomiast implementacja dyrektywy 2014/91/UE (UCITS V) nastąpi poprzez:

  • dookreślenie zadań oraz obowiązków depozytariuszy, w tym zadań polegających na przechowywaniu aktywów UCITS oraz zadań o charakterze nadzorczym oraz zwiększenie odpowiedzialności depozytariusza w przypadku utraty instrumentów finansowych,
  • wprowadzenie wymogu wdrożenia przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych polityki wynagrodzeń w stosunku do kategorii pracowników, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka zarządzanych otwartych funduszy inwestycyjnych,
  • rewizja sankcji i środków administracyjnych.

W tym miejscu warto przybliżyć najważniejsze założenia nowelizacji. Po pierwsze, zmienia się sam zakres przedmiotowy Ustawy, która określać będzie również zasady działania ZAFI mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasady prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności przez ZAFI mające siedzibę w państwie członkowskim albo w państwie trzecim.

Po drugie, fundamentalną zmianą jest dokonanie nowego podziału typów funduszy na fundusze inwestycyjne otwarte (będące funduszami zgodnymi z wymogami UCITS) oraz alternatywne fundusze inwestycyjne (AFI) do których ustawodawca zaliczył specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty (SFIO) oraz fundusz inwestycyjny zamknięty (FIZ). Zarządzanie AFI polegać będzie co najmniej na zarządzaniu portfelem inwestycyjnym funduszu oraz  zarządzaniu ryzykiem w funduszu.

Następnie, w projekcie określono  nowy podmiot inwestujący, czyli alternatywną spółkę inwestycyjną (ASI). Za ASI będą uznane spółki komandytowe oraz komandytowo-akcyjne, które pozyskują kapitał od wielu inwestorów z myślą o inwestowaniu go zgodnie z określoną polityką inwestycyjną z korzyścią dla tych inwestorów.

Zezwolenia

Nowym rozwiązaniem jest to, iż wraz z wnioskiem o uzyskanie przedmiotowego zezwolenia na wykonywanie działalności przez towarzystwo, spółka będzie mogła jednocześnie złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na wykonywanie działalności w zakresie zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Jeżeli spółka złoży taki wniosek, obowiązana jest złożyć także wniosek o zezwolenie na utworzenie SFIO lub publicznego FIZ, chyba że spółka zamierza utworzyć wyłącznie FIZ emitujący wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które zgodnie ze statutem funduszu nie będą oferowane w drodze oferty publicznej ani dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu lub też wyłącznie zarządzać unijnym AFI lub AFI z siedzibą w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Planowane zmiany odnośnie działalności przedmiotu działalności towarzystwa oraz możliwości przekazania zarządzania najlepiej obrazuje poniższa tabela:

 

obecnie

w brzmieniu nowelizacji

przedmiot działalności towarzystwa

- tworzenie funduszy inwestycyjnych i funduszy zagranicznych, zarządzanie nimi, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, i reprezentowanie ich wobec osób trzecich oraz zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych.

- tworzenie funduszy inwestycyjnych i funduszy zagranicznych, zarządzanie nimi, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, i reprezentowanie ich wobec osób trzecich oraz zarządzanie zbiorczym portfelem papierów wartościowych.

Za zezwoleniem Komisji możliwe jest rozszerzenie przedmiotu działalności towarzystwa o:

- tworzenie specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych i funduszy inwestycyjnych zamkniętych,

- zarządzanie tymi funduszami, w tym pośrednictwo w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa, a także reprezentowanie ich wobec osób trzecich

- zarządzanie unijnymi AFI, w tym wprowadzanie ich do obrotu;

możliwość przekazania zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszu

- Towarzystwo nie może zlecić zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszu lub jego częścią depozytariuszowi funduszu oraz podmiotowi, którego interesy mogą być sprzeczne z interesem towarzystwa lub interesem uczestników funduszu inwestycyjnego

- Towarzystwo nie może zlecić zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszu lub częścią takiego portfela:

1) depozytariuszowi funduszu ani podmiotowi, któremu depozytariusz powierzył wykonywanie czynności związanych z prowadzoną przez niego działalnością;

2) podmiotowi, którego interesy mogą być sprzeczne z interesem towarzystwa lub interesem uczestników funduszu inwestycyjnego.

- ograniczenia powyższego nie stosuje się w przypadku zlecania zarządzania portfelem inwestycyjnym specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, funduszu inwestycyjnego zamkniętego lub częścią takiego portfela, jeżeli podmiot określony w tym przepisie:

1) oddzieli pod względem organizacyjnym i technicznym wykonywanie zleconych czynności związanych z zarządzaniem portfelem inwestycyjnym funduszu lub ryzykiem od wykonywania innych czynności, których wykonywanie może powodować powstanie konfliktu interesów oraz

2) zapewni właściwą identyfikację, monitorowanie oraz zarządzanie konfliktami interesów, a także bieżące informowanie uczestników funduszu o stwierdzonych przypadkach wystąpienia takiego konfliktu.

Przejęcie kontroli nad spółkami nienotowanymi na rynku regulowanym i notowanymi emitentami

W nowelizacji została także poruszona kwestia przejęcia przez SFIO, FIZ, ASI lub unijny AFI, kontroli nad spółką nienotowaną na rynku regulowanym lub notowanym emitentem. Towarzystwo albo zarządzający ASI, każdorazowo będą zobowiązani do zawiadomienia Komisji, o osiągnięciu bądź przekroczeniu przez zarządzany fundusz, który posiada, nabywa lub zbywa udziały lub akcje w spółce nienotowanej na rynku regulowanym, odpowiednio 10%, 20%, 30% 50% lub 75% głosów w ogólnej liczbie głosów w tej spółce a także o obniżeniu udziału w ogólnej liczbie głosów poniżej tych progów, w terminie 10 dni roboczych.

Również w przypadku przejęcia przez fundusz kontroli nad spółką nienotowaną na rynku regulowanym, towarzystwo albo zarządzający ASI, którzy zarządzają tym funduszem, będą zobowiązani, w terminie 10 dni roboczych od dnia przejęcia kontroli powiadomić KNF, spółkę, nad którą fundusz przejął kontrolę a także jej wspólników lub akcjonariuszy.

Istotną zmianą są ograniczenia zapobiegające wyprzedaży aktywów odpowiednio tej spółki albo emitenta, mianowicie Towarzystwo oraz zarządzający ASI, którzy zarządzają funduszem przejmującym kontrolę nad spółką nienotowaną na rynku regulowanym lub nad notowanym emitentem obowiązani są, w okresie 24 miesięcy od przejęcia kontroli, m.in. do:

- niedokonywania czynności prawnych, w tym wykonywania praw z akcji lub udziałów w spółce lub w emitencie, w sposób skutkujący bezpośrednio lub pośrednio dokonaniem wypłat wynikających z prawa do udziału w zysku spółki lub emitenta, w szczególności wypłat kwot wynikających z podziału zysku, odsetek od akcji, oraz  zaliczek na poczet takich wypłat, obniżenia kapitału zakładowego, umorzenia udziałów lub akcji, nabycia udziałów lub akcji własnych spółki lub emitenta, zwrotu dopłat w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;

- jak i podejmowania z zachowaniem należytej staranności działań mających na celu zapobieżenie skutkom określonym powyżej.

Wdrażanie polityki wynagrodzeń

Towarzystwo będzie obowiązane opracować i wdrożyć politykę wynagrodzeń ustanawiającą zasady wynagradzania osób, do których zadań należą czynności istotnie wpływające na profil ryzyka towarzystwa lub zarządzanych funduszy inwestycyjnych, funduszy zagranicznych i unijnych AFI, w tym członków zarządu i rady nadzorczej, osób podejmujących decyzje inwestycyjne dotyczące portfela inwestycyjnego funduszu lub unijnego AFI oraz osób podejmujących decyzje powodujące powstanie ryzyka w stosunku do towarzystwa, funduszu lub unijnego AFI.

Przekazywanie informacji o wynagrodzeniach zostało określone jako jeden z obowiązków informacyjnych FIO – fundusz jest zobowiązany przekazywać takie informacje w rocznym sprawozdaniu finansowym. Informacje o polityce wynagrodzeń FIO powinien także zawierać prospekt informacyjny funduszu.

Działalność zarządzającego ASI polegająca na zarządzaniu ASI, w tym wprowadzaniu tej spółki do obrotu oraz, z zastrzeżeniem, że zarządzanie unijnymi AFI może być przedmiotem działalności wyłącznie zewnętrznie zarządzającego ASI, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI, może być prowadzona bez potrzeby uzyskiwania zezwolenia Komisji,  jeżeli łączna wartość aktywów wchodzących w skład portfeli inwestycyjnych alternatywnych spółek inwestycyjnych jest zgodna z normami określonymi w ustawie. W takim wypadku wystarczający będzie wpis do Rejestru Zarządzających ASI prowadzony przez KNF.

Odnośnie innych ważniejszych zmian, wprowadzono również wymóg zwołania oraz uzyskania zgody zgromadzenia uczestników i zgody KNF w zakresie przejmowania zarządzania SFIO / w przypadku FIZ wymóg dotyczy uzyskania zgody zgromadzenia inwestorów (ZI) lub w przypadku braku ZI - rady inwestorów.

W przypadku, gdyby byli Państwo zainteresowani dalszymi informacjami na temat nowelizacji ustawy o funduszach inwestycyjnych, prosimy o kontakt z Kancelarią.